Dünyanın kaderinde pek çok insanın imzası bulunuyor. Kimileri bu kaderi son derece kötü etkilerken kimileri de tüm insanlığın hayatını kolaylaştıracak ve güzelleştirecek işlere imza atıyor. University of Rhode Island’da öğretim üyesi olan tarih profesörü Maury Klein tarihe imzasını atmış olan 26 ismi bir araya getirdiği “The Change Makers-Değişim Yaratanlar” adlı kitabıyla en çok satanlar arasına girdi. Rockefeller’dan Gates’e, J. C. Penny’den Henry Ford’a kadar pek çok önemli ismin yaşamlarını, başarılarını ve başarısızlıklarını anlatan bu kitapta Maury Klein aslında değişim yatanların ortak bir profilini de ortaya çıkarıyor. Birbirinden çok farklı olan bu 26 ismin buluştuğu en belirgin nokta kendilerine seçtikleri hedefe kararlı bir biçimde yürümeleri ve başarısızlıklar karşısında geri çekilmemeleri. Klein’e göre değişimi yaratanların temelde gerçekleştirdiği iki şey var. Birincisi içinde bulundukları endüstriyi yaratmaları. Çünkü, bu hem pek çok insana istihdam olanağı yarattı hem de bir endüstri kendine bağlı diğer endüstrilerin de doğmasını sağladı. İkincisi ise bu isimler sahip oldukları serveti çeşitli fonlar, enstitüler ve araştırma merkezleri kurmak için harcadı. Değişim yaratan insanların çok azının bunu tek başına gerçekleştirdiğini vurgulayan Klein “Önemli olan ihtiyaçlarının, zayıflıklarının ne olduğunu anlamış olmalarıydı. Böylelikle bu eksiklikleri kapatabilecek insanları bulmayı da başardılar” diyor.

Dünyanın kaderinde pek çok insanın imzası bulunuyor. Kimileri bu kaderi son derece kötü etkilerken kimileri de tüm insanlığın hayatını kolaylaştıracak ve güzelleştirecek işlere imza atıyor. University of Rhode Island’da öğretim üyesi olan tarih profesörü Maury Klein tarihe imzasını atmış olan 26 ismi bir araya getirdiği “The Change Makers-Değişim Yaratanlar” adlı kitabıyla en çok satanlar arasına girdi. Rockefeller’dan Gates’e, J. C. Penny’den Henry Ford’a kadar pek çok önemli ismin yaşamlarını, başarılarını ve başarısızlıklarını anlatan bu kitapta Maury Klein aslında değişim yatanların ortak bir profilini de ortaya çıkarıyor. Birbirinden çok farklı olan bu 26 ismin buluştuğu en belirgin nokta kendilerine seçtikleri hedefe kararlı bir biçimde yürümeleri ve başarısızlıklar karşısında geri çekilmemeleri. Klein’e göre değişimi yaratanların temelde gerçekleştirdiği iki şey var. Birincisi içinde bulundukları endüstriyi yaratmaları. Çünkü, bu hem pek çok insana istihdam olanağı yarattı hem de bir endüstri kendine bağlı diğer endüstrilerin de doğmasını sağladı. İkincisi ise bu isimler sahip oldukları serveti çeşitli fonlar, enstitüler ve araştırma merkezleri kurmak için harcadı. Değişim yaratan insanların çok azının bunu tek başına gerçekleştirdiğini vurgulayan Klein “Önemli olan ihtiyaçlarının, zayıflıklarının ne olduğunu anlamış olmalarıydı. Böylelikle bu eksiklikleri kapatabilecek insanları bulmayı da başardılar” diyor. Maury Klein Capital’in “The Change Makers” adlı kitapta yer alan ve dünya ekonomilerinin bugünkü durumuna katkıda bulunmuş olan 26 değişim mimarı hakkındaki sorularını yanıtladı, değişimi gerçekleştirmek konusunda önemli saptamalarda bulundu. *Değişim yaratan kişiyi nasıl tanımlıyorsunuz? Değişim yaratan kişilerin özellikleri neler? Öncelikle değişimi yaratanlar vizyonu olan insanlardır. Sadece bir şeyi yaratma vizyonu yeterli değildir. Değişimi yaratanlar, aynı zamanda güçlerini ısrarlı bir biçimde korur ve engeller, hayal kırıklıkları ya da başarısızlıklar karşısında vazgeçmezler. *Değişim yaratanlar başarısızlığa da uğruyor mu? Bu başarısızlıklar karşısında nasıl tepkiler veriyorlar? Değişim yaratanlar genellikle başarısızlığa uğruyorlar. Hatta büyük iş imparatorlukları yaratmış olan insanlardan bazıları, aynı zamanda iş anlamında felaketlere de imza atmışlardır. Ancak, başarıya giden yolda amaçlarına ulaşmak gibi onları devam etmeye zorlayan bir fikirleri vardır. İyi ya da kötü olacağını bilmezler ama amaçlarına ulaştıklarında her şey çok güzel olur. Başarısızlık karşısında cesaretlerini yitirmiyorlar. Bu nedenle genellikle başarısızlıkları da en az başarıları kadar olağanüstü oluyor. *Değişim yaratanlara örnek verebilir misiniz? Değişimi nasıl yarattılar ve tam olarak neyi değiştirdiler? Bu insanlar, hangi alanda olurlarsa olsunlar o çalıştıkları alanı tamamen değiştirdiler. Örneğin, Andrew Carnegie, demir-çelik endüstrisini düzenlediğinde bu endüstriyi daha önce hiç olmadığı bir temele oturttu. Sektör, uygun maliyetli bir hale geldi, kısa dönemli kazançlardan çok uzun dönemli kazançlara yöneldi. Rockefeller, aynı şeyi petrol endüstrisi için gerçekleştirdi. J.C. Penny, perakendeyi değiştirmeye çalıştığında bu değişimi küçük kentlerin pazarlarına ve iyi hizmetin yanında en düşük fiyatları sunan temel birimlere bakarak gerçekleştirdi. John Wannamaker, şehir perakendeciliğini değiştirdiğinde bu değişimi tek fiyat ve parayı geri ödeme garantisi, iyi fiyatlar sunarak ve tüketicinin bir Wannamaker mağazasına girdiğinde kendisini farklı hissetmesini sağlayarak gerçekleştirdi. Thomas Edison, fonograf ve ampul ile birlikte pek çok endüstride de değişime yol açtı. Edison o işin yapılış biçimi fikrini yeniden şekillendirdi. Henry Ford, otomobilini yapmaya karar verip yola çıktığında tüm hedefi mümkün olan en ucuz, herkesin kendi kendine tamir edebileceği, ancak aynı zamanda en verimli ve güvenilir otomobili yaratmaktı. *Kitabınızdaki örneklerden biri de Bill Gates. Gates nasıl bir değişim yarattı? Evet, Bill Gates de değişimi yaratanlar arasında yer alıyor. Bill Gates, insanların bilgisayarların geleceğini anlayabilmeleri için önemli olanının donanım değil, yazılım olduğunu anlatmak üzere yola çıktı. Gates donanımın yazılım etrafında geliştirildiğini savunuyordu. *Ancak, Microsoft da zaman zaman sorunlarla karşılaştı. Gates’in bu sorunlar karşısında tepkisi ne oldu? İlk olarak şirketi kurmak ve kendi sisteminin evrensel bir işletim sistemi olarak kabul görmesini sağlamak durumundaydı. Microsoft’dan önce evrensel bir işletim sistemi bulunmuyordu. Gates bunu başarıp bir dev olduğunda Rockefeller’in petrol endüstrisinde karşılaştığı sorunun aynısıyla karşılaştı ve hedef haline geldi. Rockefeller gibi o da bir girişim yaratma ve aynı zamanda o girişimi yönetebilme, onu daha büyük aşamalara taşıyabilme becerisine sahip ender insanlardan biriydi. Normalde Gates ile benzer işle uğraşan diğer insanların büyük bir şirketi organize etme ve yönetme gibi bir becerileri yoktu. Ancak, Gates bunu başardı ve bu nedenle de hala yaşamaya devam ediyor. *Değişimi yaratanlar, aynı zamanda kendilerine servetler de kazandırdılar? Peki bu insanların topluma kazandırdıkları şeyler oldu mu? Bence iki son derece temel şey gerçekleştirdiler. Birincisi, gerçek anlamda içinde bulundukları, insanlara iş olanağı yaratan pek çok endüstriyi ve onlara bağlı diğer endüstrileri yarattılar. İkinci olarak aralarından bazıları servetlerinin büyük bir bölümünü dağıttılar. Sanattan tıpa kadar pek çok alanda fonlar oluşturdular, enstitüler, araştırma merkezleri kurdular. *Değişim yaratanları diğerlerinden ayıran noktalar neler? Aslında bu insanların ortak bir formülü yok. Yani size şunlar yapılırsa değişim yaratılır diyemem. Bu insanların ortak noktası varolandan daha farklı bir vizyona sahip olmaları ve isteklerini yerine getirme konusunda sabit fikirli, aynı zamanda da çok kararlı olmaları. Önlerine ne çıkarsa çıksın, hangi engelle karşılaşırlarsa karşılaşsınlar hiçbiri vazgeçmedi ve kendi yollarını izlediler. Ancak elbette bazıları için başarıya ulaşmak diğerlerine göre daha kolaydı. *Bu kişiler girişimlerini ve kendilerini nasıl finanse ettiler? Gereken finansal desteği bulmaları zor oldu mu? Bazıları için gerçekten de finansal destek sağlamak zordu ama bazıları da bunu kolaylıkla yaptılar. Neredeyse kitaptaki her ismin sadece finansal anlamda değil, beceri anlamında da kendilerini destekleyecek, onların iyi yapamadığı şeyleri gerçekleştirebilecek bir ya da iki ortağa ihtiyacı oldu. Örneğin Gates’in yanında Paul Allen, Rockefeller’ın yanında ise çok sayıda farklı insan vardı. Değişim yaratan insanların çok azı yalnızdı. Ancak önemli olan ihtiyaçlarının, zayıflıklarının ne olduğunu anlamış olmalarıydı. Böylelikle bu eksiklikleri kapatabilecek insanları bulmayı da başardılar. McDonald’s’ın yaratıcısı Ray Kroc para işlerinde hiç iyi değildi. Kendisine bir ortak buldu. Ortağı McDonald’s’ın büyümesini olanaklı kılan finansal temelin tümünü yarattı. *Kitabınızda kullandığınız “Başarılı girişimcilik” (Successful entrepreneurialism) kavramı ile tam olarak ne kastettiğinizi açıklayabilir misiniz? Bir işi rutin şekliyle gerçekleştiren ya da rutin yönetim biçimlerini uygulayan kişilerden çok girişim yaratan, yeni bir ürün ya da yeni iş yapış biçimleri ortaya koyan insanları başarılı girişimci olarak tanımlıyorum. Bence buradaki fark devlet adamı ile politikacı arasındaki farka benziyor. *Kitabınızdaki 26 kişi arasından hangilerinin en ilgi çekici olduğunu düşünüyorsunuz? Bu oldukça zor bir soru aslında. Örneğin, kariyeri son derece kötü bir biçimde sona erdiği için tanımıyor olduğunuzu düşündüğüm Samuel Insull isimli bir değişim yaratıcısı var. Insull, aslında perakende elektrik endüstrisinin ortaya çıkmasını sağlayan kişiydi. Insull’un bu icadı olmasaydı, 20’nci yüzyılda diğer büyük icatların hiçbiri olmazdı. Çünkü, hepsinin kaynağında elektrik bulunuyordu. Samuel Insull başarıları ve başarısızlıkları ile oldukça etkileyici bir karakter. Tüm varlığını 1929’daki çöküşle birlikte yitirdi. Warren Buffet da beni çok etkilemiş olan bir karakterdir. İşini yapmak için kendi yöntemini geliştiren, bu şekilde oldukça büyük bir başarı elde eden ve bu başarı ile şımarmayı reddeden bir isimdi. Buffet tıpkı Wal-Mart’ın kurucusu Sam Walton gibi istikrarlı bir biçimde işini sürdürdü. İkisi de yarattıkları şeyin kendi kişiliklerini, kimliklerini etkilemesine izin vermediler. *Kitaba dahil etmediğiniz, ancak değişim yaratıcısı olarak nitelenebilecek başka isimler de var mı? Elbette var. Hatta bu 26 ismin üç katını bile koyabilirdim. Burada ben son derece kişisel bir değerlendirme yaptım. J.P Morgan gibi bazı isimlerin neden kitapta yer almadığı merak ediliyor. J.P. Morgan gibi oldukça önemli bir ismin kitapta bulunmamasının nedeni, onun yaptığı şeyin diğerlerinin yaptıklarının tanımlamasına uymamasıydı. J.P Morgan yaratıcı olmaktan daha çok bir düzenleyici ve yöneticiydi. Bu kitap projesinin başlaması benim yaratıcılık ve iş dünyasına olan ilgim nedeniyle oldu. Çünkü, ben her zaman için işadamlarının sanatçılar ya da fizikçiler kadar yaratıcı olduklarını düşünmüşümdür. Sadece yaratıcılıklarını farklı bir şekilde kullanarak başka şeylere imza atmışlardır. Yaratıcılık gerçekten de çok az insana bahşedilmiştir ve insanlar sahip oldukları yaratıcılıkla ne yapacaklarını kendileri seçerler. *Yıllar içinde değişim yaratıcısı tanımında değişen şeyler oldu mu? Eğer olduysa bu değişimin nedeni neydi? Zaman gerçekten de çok değişti. Dolayısıyla, değişimi yaratanların yaptıkları şeyler de değişiyor. Çalıştıkları ortam değişiyor. Ancak temelde değişimi yaratanlarda çok ciddi bir değişiklik olduğunu düşünmüyorum. Hala aynı genel özellikleri taşıyorlar ama bu özellikleri yansıtma biçimleri farklı oluyor. Çünkü, farklı bir zaman ve düzende çalışıyorlar. Ben daha çok sahip oldukları ortak özelliklerden etkileniyorum. *Üzerinde çalışıyor olduğunuz yeni bir kitap var mı? Bu kitabın devamını getirmeyi düşünüyor musunuz? Evet başka projelerim var ama buna benzer başka bir kitap yazmayı düşünmüyorum. İş dünyasının tarihi üzerine oldukça fazla çalışma gerçekleştirdim. Bundan önce yazdığım Rainbow’s End (Gökkuşağının Sonu) adlı kitap,1929’daki Amerikan Borsası’nın çöküşünü anlatıyordu. Sanırım şimdi 1920’lerdeki ABD tarihini ele alacağım.