Gözlük sektörü, son yıllarda özellikle teknolojik gelişmeye bağlı olarak büyük oranda kabuk değiştiren bir sektör. Gerek teknolojik alandaki yenilikler, gerekse modada önemli bir unsur haline gelmesi, bu sektörü farklı iç dinamikleriyle büyütüyor.

Üretim, ithalat ve perakende, bu sektörün üç önemli unsuru. Üretimde, teknolojiyle destekli olarak gelişen teknikler, ithalatta marka sayısındaki artış ve perakendede yeni sunum teknikleri, gözlük sektörüne tüketicinin yaklaşımını ve dolayısıyla talebi son yıllarda büyük oranda artırmış durumda. Sektördeki marka yoğunluğu ve üretim kapasitesi, hem dünyada hem de Türkiye'de oluşan talebi karşılayacak seviyede. Hatta, birçok şirketin arz-talep dengesini, arzı denetleyerek kurduğu görülüyor.

En büyük rakip cep telefonu

Toptan fiyatlarla bakıldığında Türkiye'de cam, çerçeve ve güneş gözlüğü, sektör hacminin 460 milyon YTL'yi aştığı görülüyor.

Yıllık çerçeve tüketimi 8 milyon adedi, yıllık cam tüketimi ise 21 milyon adedi buluyor. Günümüzde özellikle Türkiye'de gençler arasında tüketim eğilimi bakımından gözlüğün en büyük rakibi olarak cep telefonları gösteriliyor. Gençler, güneş gözlüğü almak yerine cep telefonlarını yenilemeyi tercih ediyor. Yine de sektörün son dönemde çeşitliliğin artmasına bağlı olarak gelişmesi bekleniyor.

Üretim Uzakdoğu'ya kayıyor

Üretim, ithalat ve perakende sektörleri, gözlük sektörünün üç önemli unsuru olduğunu belirtmiştik. Bunlardan üretim alanında örneğin, cam konusunda iç talebi karşılayan yerli ve yabancı şirketler, ileri teknolojiye sahip hammadde kullanarak tüketici ihtiyaçlarına daha etkin cevap verebilir hale geldi. Çerçeve konusunda da camdakine benzer gelişmeler yaşanıyor.

Son yıllarda cam pazarında özellikle organik cam hakimiyetinin olduğu görülüyor. Bununla birlikte ucuz ve standart dışı Uzakdoğu üretimi ürünlerin önemli satış grafiği yakaladıkları belirtiliyor. Gelecekte, özellikle çerçevesiz gözlük modasının devam etmesiyle birlikte, kırılmayan polikarbonat camların favori ürün olması bekleniyor. Çerçeve pazarında ise dünyada İtalyan markalarının hakimiyeti göze çarpıyor. Ayrıca pek çok markanın üretimini ucuz işçilik ve sübvansiyon nedeniyle Uzakdoğu ve özellikle Çin'e taşıdığı belirtiliyor.

Optisyen ve optimetrist

2004 yılında Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Optisyenlik Kanunu da ürünlerin perakende satışına büyük oranda etki ediyor. Bu kanunun amacı, fertlerin ve toplumun sağlığını korumak üzere, ‘optisyen' unvanının kullanılması, "optisyenlik mesleğinin icra edilmesi ve optisyenlik müessesesinin açılması ve işletilmesiyle ilgili usul ve esasların belirlenmesi" olarak özetleniyor. Buna göre, gelecekte daha büyük önem kazanması beklenen optisyenler, mağaza içlerinde, gözlük veya gözlük camlarının muayene ve kontrolü veya tamiri konusunda ve reçetelerde yazılı camları çerçevelere takmak ve kişinin gözüne en uygun şekilde uygulamaktan sorumlu.

Bilindiği üzere, Türkiye'de son yıllarda ‘optimetrist' tartışması sürüyor. AB dahilinde birçok ülkede göz muayeneleri optimetristler tarafından yapılarak uygun reçete yazılabiliyor. Türkiye'de henüz bu uygulama yok. Reçeteler, göz doktorları tarafından veriliyor. Ancak önümüzdeki günlerde Türkiye'de de göz muayenelerinin optimetristler tarafından verilmesi konusunun gündeme gelebileceği belirtiliyor.

OPTİK CAMIN İKİ DEVİ TÜRKİYE PİYASASINA GİRDİ

Dünya optik cam sektörünün lider markalarından Seiko ve Pentax, Ant Optik ile Türkiye piyasasına adım attı. Bu iki markası, bundan böyle Türkiye piyasasında Ant Optik tarafından pazarlanacak.

1921 yılından bu yana optik sektöründe bulunan Seiko, alanında pek çok ilke imza atma başarısı gösterdi. Dünyanın bugüne kadarki insanın kullandığı en ince optik camını üretme başarısı gösteren Seiko (dünya pazarına ilk 1.60 , 1.67 ve 1,74 hammaddesi firma tarafından sunuldu) ayrıca miyop ve hipermetropta dünyanın en ince merkez kalınlığına sahip camların da imalatını gerçekleştiriyor.

2002 yılından bu yana Seiko ile uluslararası bir işbirliği bulunan Pentax da dünya piyasalarında özellikle yüksek indeksli ve progressiv camlardaki başarısıyla tanınıyor.

Modaevleri  tasarımı etkiliyor

Luxotica Group, gözlük sektöründe dünyanın en büyük gruplarından biri. İtalyan merkezli olan Luxotica, geçen yıl dünya gözlük devi Ray-Ban'ı bünyesine katmıştı. Luxotica Gruop Türkiye Müdürü Marco Gatelli, Türkiye'de pazarın hızla büyüdüğünü belirterek Luxotica Group'un iki büyük markayı daha bünyesine katmaya hazırlandığını belirtiyor.

Luxotica Group'un biri Hong Kong'da 6'sı İtalya'da olmak üzere 7 fabrikası bulunuyor. Ürünlerin tamamının İtalya'da tasarlandığını vurgulayan Gatelli, gözlükte tasarım konusunun son yıllarda büyük önem kazandığını, özellikle Chanell ve Ralph Lauren gibi moda markalarının göz modasında da yönlendirici olduğunu söylüyor.

Bayi ağı sürekli büyüyor

İzmir merkezli Eksen Optik, sektörün en köklü üreticilerinden. Topten markasının yaratıcısı olan Eksen Optik, sektörde yabancı markalarla rekabet ediyor. Eksen Optik Genel Koordinatörü Duygu Biçer, Eksen Optik'in 1995 yılında 50 bayi ile yer aldıkları pazarda 360 bayiye ulaştığını vurgulayarak, pazarlama ağını sürekli genişlettiklerini söylüyor. Eksen, son yıllarda özellikle çocuklara yönelik üretilen ürünlerle dikkat çekiyor.

"Optisyenlik kanunu eksik kaldı"

Semih Saracoğlu, Opmar Optik'in başkan yardımcısı. Gözlük sektöründe uzun zamandır çalışmakta olan Saraçoğlu, Türkiye'de her sektörde olduğu gibi gözlükte de en büyük sorunun kayıtdışılık olduğunu söylüyor. Ayrıca yürürlüğe giren optisyenlik kanununun, optimetristleri içermemesi bakımından eksik kaldığını da belirten Saraçoğlu, bu alanda büyük bir boşluk olduğunu vurguluyor.

Türkiye genelinde franchising sistemiyle mağazalar açan Opmar Optik, yurtdışındaki ilk mağazasını Rusya'da açmaya hazırlanıyor.

RAKAMLARLA

GÖZLÜK SEKTÖRÜ

-Gözlük kullanım oranı: Yüzde 15

-Yıllık çerçeve tüketimi: 7-10 milyon adet

-Yıllık cam tüketimi: 20-25 milyon adet

-Yıllık güneş gözlüğü tüketimi: 3-4 milyon adet

-Camla ilgili üretim faaliyeti gösteren şirket sayısı: 7 adet

-Çerçeve üreten şirket sayısı: 13 adet

-İthalatın yapıldığı ülkeler: İtalya, Fransa, Almanya, Çin, Japonya ve Kore.
Kaynak: Ekonomist